نیازمندی های صنعت ساختمان ایران
نیازمندی های صنعت ساختمان ایران

اسکلت فلزی ساختمان / مزایا و معایب آن

اگر قصد ساختمان سازی دارید یا صرفاً علاقه مند هستید، مطلب ما به شما کمک می کند ضمن شناخت اسکلت بندی، بسته به نیازتان مناسب ترین نوع آن را انتخاب کنید.

در این صفحه با اسکلت بندی ساختمان و مزایا و معایب آن آشنا می شوید:

یکی از مهم‌ترین بخش‌های هر سازه یا ساختمان، اسکلت بندی آن است. سازندگان ساختمان همواره در ابتدای کار با چالش انتخاب بهترین نوع اسکلت بندی برای ساختمانشان مواجه هستند. به طور کلی سه نوع اسکلت بندی داریم: فلزی، بتنی و چوبی؛ به طور معمول در سازه‌های شهری از دو مورد اول استفاده می شود.

انتخاب اسکلت بندی مناسب برای ساختمان علاوه بر تأثیرگذاری در قیمت تمام شده، موجب استحکام و دوام بیشتر ساختمان شده و به نوعی مبنایی برای تصمیمات بعدی است. در این مطلب تلاش شده است ضمن معرفی کامل انواع اسکلت بندی و مقایسه کردن آن‌ها، به شما کمک شود با شناخت کافی در رابطه با انتخاب اسکلت بندی تصمیم گیری کنید.

مراحل ساختمان سازی

هنگامی که تصمیم به ساختمان سازی گرفته شود، باید مراحل زیر به ترتیب اجرا شوند تا در پایان سازه‌ای مستحکم و استاندارد ساخته شود. مراحل ساختمان سازی به ترتیب عبارتند از:

  • خاک برداری
  • پیاده کردن نقشه فونداسیون
  • اجرای بتن مگر
  • قالب بندی فونداسیون
  • آرماتوربندی
  • بتن ریزی پی
  • اجرای اسکلت بندی
  • اجرای سقف‌ها
  • اجرای دیوار

اسکلت بندی چیست؟

در واقع می توان گفت که اسکلت بندی ساختمان، تعیین کننده ساختار و استحکام آن می‌باشد. بدون وجود اسکلت، ساختمان‌ها در چند ثانیه به تپه‌هایی از خشت و خاک تبدیل خواهند شد. به طور کلی سه نوع اسکلت متداول برای ساختمان سازی داریم:

  • فلزی
  • بتنی
  • چوبی

می‌توان گفت اسکلت بندی در ساختمان سازی به دو دسته سبک و سنگین تقسیم می‌شود که بر مبنای استحکام و وزن اسکلت هستند. اسکلت بندی سبک به اسکلت‌های فلزی و چوبی سبک و اسکلت بندی سنگین به اسکلت‌های بتنی و فلزی و چوبی سنگین طبقه‌بندی می‌شود. هرکدام از این نوع اسکلت بندی کاربردها، مزایا و معایبی دارد که در ادامه به معرفی آن‌ها خواهیم پرداخت و مزایا و معایب هرکدام را بیان خواهیم کرد.

اسکلت فلزی

در کشور ما معمولاً اسکلت بندی فلزی و اسکلت بندی بتنی به کار گرفته می‌شود که هر کدام دارای مزایا و معایبی هستند. این استاندارد سال‌هاست که برای ساخت سازه‌های شهری جا افتاده است و این دو نوع اسکلت‌بندی در دنیا هم جزو مهمترین انواع اسکلت ساختمان هستند.

تصمیم گیری درباره نوع اسکلت بندی ساختمان بر عهده مهندس محاسب است. او تصمیم‌گیری در این رابطه را بر پایه مواردی نظیر شرایط آب و هوایی محل ساختمان، عوامل اقتصادی، شرایط اجرا، کیفیت اجرا، شرایط فنی سازه و درخواست کارفرما انجام می‌دهد. انتخاب اسکلت بندی از اهمیت بالایی برخوردار است. چرا که پس از شروع عملیات ساختمان‌سازی، تنها با تخریب اسکلت قبلی می توان در آن تغییر ایجاد کرد. حال به معرفی این دو نوع اسکلت می‌پردازیم.

اسکلت فلزی، که آن را با نام سازه فلزی یا اسکلت فولادی هم می‌شناسند، از مجموعه‌ای از اعضای باربر ساخته شده از ورق فلزی یا نیم رخ های فولادی تشکیل شده است که به وسیله اتصالات به یکدیگر متصل شده‌اند. از آن جایی که پیشرفت‌های زیادی در روش تولید نیم‌رخ و یا به عبارتی پروفیل‌های فولادی صورت گرفته است، این عوامل اکثراً رفتار مطلوبی در سازه از خود بروز می‌دهند. مسأله‌ای که در این زمینه اهمیت دارد، نحوه رفتار اتصالاتی است که در ساخت عوامل مرکب از ورق و پروفیل به کار گرفته می‌شوند. اتصالات متداول در سازه‌های فلزی عبارتند از:

  • اتصالات جوشی
  • اتصالات سازه‌های فلزی پیچ و مهره‌ای
  • اتصالات پرچی (که می‌توان گفت تقریباً در همه جا منسوخ شده است).

در حال حاضر در اکثر اسکلت‌های فلزی از فولاد استفاده شده است؛ به نحوی که خیلی اوقات به جای عبارت «اسکلت فلزی» از «اسکلت فولادی» استفاده می‌شود. مزایای بی شمار اسکلت فلزی باعث محبوبیت فراوان آن در میان معماران و مهندسان سازه شده است. اسکلت فلزی کیفیت ساخت را در ساختمان بالا می‌برد و از هدر رفتن مصالح جلوگیری می‌کند. بهترین روش برای اجرای اسکلت فلزی، استفاده از اتصالات پیچ و مهره است. در کشورهای اروپایی به جز در سازه‌هایی با متراژ و وزن پایین، اجازه‌ی استفاده از اتصالات جوشی داده نمی‌شود؛ چرا که اتصالات جوشکاری، در مقایسه با اتصالات پیچ و مهره، مقاومت پایین‌تری دارند و ممکن است در برابر زمین لرزه دچار مشکل شوند.

مزایای اسکلت بندی فلزی

  • اسکلت فلزی در مقایسه با اسکلت بتنی سبک‌تر است، در نتیجه استفاده از آن وزن کلی ساختمان را کاهش می‌دهد.
  • قطعات فلزی مقاومت بالایی دارند و در مقایسه با مصالح بتنی، نسبت مقاومت به وزن در آن ها بیشتر است؛ به همین علت از اسکلت فلزی ساختمان‌های مرتفع و ساختمان‌هایی که در زمین‌های سست بنا می‌شوند، کاربرد گسترده‌ای دارد.
  • استفاده از اسکلت فلزی برای ساختمان‌ها و سازه‌های طویل مناسب‌تر از سایر اسکلت بندی‌ها است.
  • دوام و ماندگاری فولاد بسیار بالا است. در صورتی که از ساختمان‌های دارای اسکلت فولادی به خوبی نگهداری شود، قابلیت بهره برداری درازمدتی خواهند داشت.
  • ساختمان های دارای اسکلت فلزی، در برابر انفجار مقاوم‌تر هستند.
  • اسکلت فلزی از امکان مقاوم سازی و قابلیت تقویت پذیری برخوردار است. در صورتی که به هر دلیلی، نظیر اشتباه در محاسبات، تغییر مقررات و یا اجرای نادرست اسکلت از مقاومت مناسب برخوردار نشد، می توان آن را تقویت کرده و یا حتی قسمت‌های جدیدی به آن افزود.
  • نصب قطعات فلزی در مقایسه با قطعات بتنی سریع‌تر بوده و زمان کمتری صرف آن می‌شود.

در برابر لیست طولانیِ مزایای اسکلت بندی فلزی، این نوع اسکلت معایبی نیز دارد که از میان آن‌ها می‌توان به ضعف سازه در دمای زیاد و در هنگام آتش سوزی، خوردگیِ بالای فلز در مجاورت عوامل خارجی و جوی، تمایل قطعات تحت فشار به کمانش، شکست جوشکاری و هزینه اولیه بالا اشاره کرد.

سخن پایانی

اسکلت بندی مناسب برای هر ساختمان با در نظر گرفتن مواردی نظیر مسائل اقتصادی، شرایط آب و هوایی، شرایط اجرا، کیفیت اجرا و درخواست کارفرما، توسط مهندس محاسب انتخاب می‌شود. با توجه به اینکه استفاده از اسکلت بندی‌های فلزی و بتنی در کشور ما متداول‌تر است، در این مطلب بیشتر به معرفی این دو روش اصلی پرداختیم و پس از تعریف اسکلت بندی و معرفی اسکلت بندی‌های مختلف، مزایا و معایب هرکدام را معرفی کردیم.

با مطالعه این مطلب می‌توان به شناخت اولیه از انواع اسکلت بندی و ویژگی‌های مربوط به هر نوع اسکلت ساختمان دست یافت. برای آشنایی بیشتر و دریافت اطلاعات تخصصی، می‌توانید به کتب و منابع معتبر مهندسی عمران مراجعه کنید.

چنانچه به دنبال تیم اجرایی  هستید، می‌توانید همینجا سفارش خود را ثبت کنید.

اشتراک گذاری

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *